SáchHay&B.V.NamSơn

Trả lời câu hỏi nhân vật trong tuần

Sách Hay.com: Nhiều ý kiến cho rằng, những người có thiên khiếu về triết học, say mê triết học thì não bộ đều có “vấn đề” và thường có những hành động kỳ quặc khiến người khác không thể lý giải nổi. Anh hẳn là sẽ bực khi nghe những ý kiến như thế? Anh có bao giờ chợt đặt vấn đề với mình rằng “Tại sao tôi lại say mê triết học đến thế không?”

Bùi Văn Nam Sơn: Ồ, lẽ ra phải nói ngược lại chứ ! Tôi e chính những ai không “say mê triết học” thì “não bộ mới có “vấn đề” và thường có những hành động kỳ quặc khiến người khác không thể lý giải nổi”! Nói như Adorno, chúng ta đều là những “triết gia” khi còn hồn nhiên đặt những câu hỏi đại loại: Con từ đâu sinh ra và đi về đâu? Vũ trụ này, con chim này, đóa hoa kia ở đâu ra vậy, tại sao đẹp thế và có còn mãi không v.v… và v.v… Chỉ khi lớn lên, đầu óc bị xơ cứng (“não bộ có vấn đề”), ta mới ngại hỏi những câu như thế và, từ đó, có “những hành động kỳ quặc” như… tham, sân, si đủ loại… Tôi chỉ nói đùa cho vui thôi, vì, câu hỏi quả có phần đúng. Xin kể hai câu chuyện, một Tây, một Đông. Thalès, ông tổ của toán học và triết học Hy Lạp, mãi ngắm sao trên trời nên sẩy chân ngã xuống hố, làm trò cười cho cô hầu gái. Ta yêu cô hầu gái luôn đứng vững trên miếng đất của thực tế, đồng thời cũng quý Thalès, vì không có ông thì cũng không có khoa học và triết học Tây phương. Thầy trò Khổng Tử lạc nhau, Tử Lộ hỏi một lão nông: “Cụ có thấy thầy tôi không?”. Ông lão nói: “Tay chân chẳng hoạt động siêng năng, năm giống lúa chẳng biết phân biệt, chính là mấy người đó! Nào biết thầy ngươi là ai?”. Hôm sau nghe thuật lại, Khổng Tử không những không “bực” mà còn khen: “Quả là một vị ẩn giả!”, rồi sai Tử Lộ đi tìm ông lão. Tới nơi, thì ông lão (cố ý!) lánh mặt! Lời phê bình của ông lão nông đối với kẻ học trò “dài lưng tốn vải” là xác đáng bao nhiêu thì ta cũng cảm thông bấy nhiêu với những người không lo… lao động sản xuất mà chỉ lo việc bao đồng như lời than của Tử Lộ: lo việc bao đồng là làm việc nghĩa, bỏ sao đành, dù thừa biết rằng Đạo khó mà thi hành được (Quân tử chi sĩ dã, hành kỳ nghĩa dã. Đạo chi bất hành, dĩ tri chi hĩ! Luận ngữ, Vi Tử, 7).

...Nguồn:

http://amvc.free.fr/Damvc/GioiThieu/BuiVanNamSon/TraLoiCauHoiNhanVatTrongTuanBVNS.htm